Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması nedir? Süreç ve süre

Kamu görevine atanmadan önce yapılan iki ayrı inceleme vardır: arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması. İkisi de 2021 tarihli 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu ile düzenlenir; uygulama ayrıntıları Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik'tedir.

Arşiv araştırması kimlere yapılır?

Statüsü ya da çalıştırılma şekli ne olursa olsun, ilk defa veya yeniden memuriyete ya da kamu görevine atanacak herkes hakkında arşiv araştırması yapılır. Araştırma kayıtlardan şunları tespit eder: adli sicil kaydı, kişinin kolluk kuvvetlerince aranıp aranmadığı, kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığı, kesinleşmiş mahkeme kararları ile devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ve kovuşturmalara konu olgular, kamu görevinden çıkarılma ya da memurluktan çıkarma cezası bulunup bulunmadığı.

Güvenlik soruşturması kimlere yapılır?

Güvenlik soruşturması arşiv araştırmasına ek olarak yapılır ve kolluk ile istihbarat birimlerindeki olgusal verileri, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişkiyi, terör veya suç örgütleriyle irtibat olup olmadığını inceler. Kanun bunu şu görevler için öngörür: gizlilik dereceli birimler, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatları, ceza infaz kurumları ve tutukevleri, kamu kurumlarındaki öğretmenler ve üst kademe kamu yöneticileri ile milli güvenlik açısından stratejik birim, proje ve tesislerde çalışacaklar.

Kim yapar, ne kadar sürer?

İncelemeyi Milli İstihbarat Teşkilatı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirlikleri yapar. Yönetmeliğe göre talebin ilgili kuruma ulaşmasından itibaren arşiv araştırması sonuçları en geç 30 iş günü, güvenlik soruşturması sonuçları en geç 60 iş günü içinde talep eden kuruma bildirilir. Talebe adayın ad, soyad ve kimlik numarası eklenir; güvenlik soruşturmasında ayrıca adres, iletişim bilgileri, mezun olunan okul ve son iş yeri gibi bilgiler de istenir.

Sonuca kim karar verir?

İnceleme sonucu kuruma kendi yorumuyla değil, yorum içermeyen olgusal veri olarak gelir. Veriler kurum bünyesindeki Değerlendirme Komisyonu'nda değerlendirilir. Komisyon en az beş, tek sayıda üyeden oluşur; personel, hukuk ve teftiş birimlerinden üyeler bulunur. Komisyon, nesnel ve gerekçeli değerlendirmesini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Güvenlik soruşturmasında somut olarak gözlemlenemeyen, doğruluğu denetlenemeyen ya da iftira olduğu açık olan bilgiler komisyona iletilmez; komisyon gerekirse bilginin kaynağını açıklamadan sizden açıklama isteyebilir.

Kişisel verileriniz

İstihbari faaliyete konu olmayan verileriniz hakkında bilgilendirilme, erişim, düzeltme ve silme taleplerine ilişkin tedbirler alınır. İstihbari faaliyetler kapsamında elde edilen bilgiler ise kişiye verilemez. Elde edilen veriler işlenme amacı ortadan kalksa da kalkmasa da en geç iki yılın sonunda silinir; ancak işleme karşı dava açılmışsa karar kesinleşmeden silinmez.

Atama sürecinde istenen diğer belgeler için ilk defa atanmada istenen belgeler rehberine, size uygun ilanlar için uygun ilanlar sayfasına bakabilirsiniz.